گرایش : جزا و جرم شناسی

عنوان :  قصد تبعی ( غیر مستقیم ) در حقوق جزا

دانشکده حقوق و علوم سیاسی

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

پایان­نامه ­ی کارشناسی ارشد در رشته­ ی

 حقوق جزا و جرم شناسی

قصد تبعی ( غیر مستقیم ) در حقوق جزا

استاد راهنما

دکتر محمد هادی صادقی

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

گاهی انجام یک اقدام برای رسیدن به یک نتیجه‌ی خاص، تنها انگیزش درونی یک فرد می باشد. این فرد اقدام خاص را انجام می‌دهد، به خاطر رسیدن به نتیجه‌ی مشخص. در صورتی که که این اتفاق در حقوق کیفری رخ دهد، می‌گویند، آن فرد در انجام اقدام، برای نیل به نتیجه‌ی مقصود، قصد مستقیم داشته می باشد. اما همیشه ـ چه در اعمال روزمره و چه در حوزه‌ی حقوق کیفری ـ وضع بدین نحو نیست و چه بسیار اتفاق می‌افتد که نتیجه یا نتایجی بر اقدام انجام شده از سوی فرد، مترتب می شوند که نه تنها نمی‌خواهد این نتایج حادث شوند، بلکه می‌خواهد که حادث نشوند، لکن نحوه انجام اقدام به صورتی می باشد که آن نتیجه یا نتایج، لاجرم و لامحاله زاییده‌ی فعل اویند، و عامل نیز به حدوث چنین نتیجه یا نتایجی به خوبی واقف و آگاه می باشد. در حقیقت تصور و تمثل چنین نتیجه یا نتایجی که بر هیچ فرد متعارفی دشوار نیست، در حقوق کیفری تحت پوشش عمد قرار می‌گیرد و با عامل همانگونه برخورد خواهد گردید که با شخص دارای قصد مستقیم و انگیزه. زیرا که حالت ذهنی چنین شخصی، که قصد غیر مستقیم ( تبعی )دارد، از نظر کیفی، چندان متفاوت با فاعل دارای قصد مستقیم (صریح، ابتدایی) نیست. و در صورتی که وقوع نتیجه به دنبال فعل بر اساس حال طبیعی امور، برای فاعل مشخص باشد، دیگر تفاوت در کمیت، یعنی عزم وتصمیم بر نتیجه یا التفات بر حدوث آن، موجب استحاله‌ی حالت ذهنی وی نخواهد گردید. در این پژوهش نیز کوشش ما بر آن می باشد که چنین حالتی را به عنوان قائم مقام و آلترناتیو عمد محض معرفی نماییم.

واژگان کلیدی: قصد، قصد مستقیم، قصد غیر مستقیم، قصد تبعی، آگاهی، اراده، قصد احتمالی

فهرست مطالب

عنوان                                                                                             صفحه

فصل اول: مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………… 2

فصل دوم: تبیین مفهوم عمد و انواع آن

گفتار اول: مفهوم و جایگاه قصد مجرمانه در نظریه‌ی عمومی جرم………………………………………. 9

مبحث اول: مفهوم قصد……………………………………………………………………………………………………… 9

الف) قصد در لغت……………………………………………………………………………………………………….. 9

ب) قصد در اصطلاح حقوق کیفری…………………………………………………………………………. 10

مبحث دوم: جایگاه قصد مجرمانه در نظریه‌ی عمومی جرم ………………………………………… 11

الف : نظریه‌ی غایی فعل مجرمانه……………………………………………………………………………… 11

ب) جایگاه قصد مجرمانه براساس نظریه‌ی غایی…………………………………………………….. 11

ج) ارزیابی نظریه غایی………………………………………………………………………………………………. 13

مبحث سوم موقعیت و جایگاه قصد مجرمانه براساس نظریه‌ی

 مفهوم طبیعی(سببیت) رفتار مجرمانه………………………………………………………………………………. 14

الف) اساس نظریة………………………………………………………………………………………………………. 14

ب) ارزیابی این نظریه………………………………………………………………………………………………… 15

گفتار دوم: دیرینه نظریه‌ی قصد مجرمانه…………………………………………………………………………….. 16

مبحث اول: پذیرش قصد مجرمانه در قوانین…………………………………………………………………. 17

عنوان                                                                                             صفحه

مبحث دوم:  دیرینه‌ی قصد تبعی  ………………………………………………………………………………… 19

الف) قصد تبعی در آیین یهود…………………………………………………………………………………….. 20

  1. قصد تبعی در احادیث یهود…………………………………………………………………………….. 20
  2. قصد تبعی در کتاب مقدس ( عهد قدیم )…………………………………………………….. 22

ب) قصد تبعی در مسیحیت و اروپای غربی……………………………………………………………… 22

مبحث اول: آگاهی(علم)………………………………………………………………………………………………………… 26

الف) آگاهی( علم ) از نظر روانشناسی………………………………………………………………………. 26

ب)  آگاهی( علم )از دیدگاه حقوقدانان…………………………………………………………………….. 27

مبحث دوم: اراده……………………………………………………………………………………………………………………. 27

الف) معنای اراده از دیدگاه فیلسوفان……………………………………………………………………….. 28

ب)اراده در آراء حقوقدانان…………………………………………………………………………………………. 31

مبحث سوم: انگیزه………………………………………………………………………………………………………………… 32

 الف) انگیزه در اصطلاح روانشناسان………………………………………………………………………… 32

ب) انگیزه در اصطلاح حقوقدانان……………………………………………………………………………… 32

گفتار چهارم: انواع قصد مجرمانه………………………………………………………………………………………….. 34

الف) قصد محدود(معین) و غیر محدود(غیر معین)…………………………………………………. 34

ب) قصد بسیط(ساده)و قصد با سبق تصمیم……………………………………………………………. 35

ج) قصد متجاوز از عمد (ماورء‌العمد، شبه عمد)……………………………………………………… 35

د) قصد عام و قصد خاص…………………………………………………………………………………………… 36

ه) قصد مستقیم………………………………………………………………………………………………………….. 36

ی) قصد غیرمستقیم( تبعی، فرعی، ضمنی، تلویحی، جانبی، عارضی)…………………. 37

1.تعاریف ارائه شده از قصد غیرمستقیم…………………………………………………………….. 37

  1. تعریف انتخابی…………………………………………………………………………………………………. 39

عنوان                                                                                             صفحه

فصل سوم: مبانی قصد تبعی

گفتار اول: مبانی نظری قصد تبعی………………………………………………………………………………………. 42

مبحث اول: نظریه‌ی احتمال……………………………………………………………………………………………. 43

الف) اساس نظریه………………………………………………………………………………………………………… 43

ب) انعکاس قانونی نظریه  …………………………………………………………………………………………. 51

 ج) انتقادات وارده بر نظریه احتمال………………………………………………………………………….. 52

مبحث دوم: نظریه قبول یا رضایت……………………………………………………………………………………….. 54

الف) اساس نظریه………………………………………………………………………………………………………. 58

ب) ارزیابی نظریه‌‍‌ی قبول………………………………………………………………………………………….. 66

ج) انعکاس قضایی- قانونی نظریه‌ی قبول………………………………………………………………… 67

  1. در رویه‌ی دادگاههای آلمان…………………………………………………………………………….. 67

2.در کشورهای عربی……………………………………………………………………………………………. 69

2-1) قانون کشورهای عربی………………………………………………………………………….. 69

2-2) در رویه‌ی قضایی کشورهای عربی………………………………………………………. 71

د)نظریه” تحمل تبعات”…………………………………………………………………………………………….. 74

3-1) ایرادات نظریه‌ی ” تحمل تبعات”……………………………………………………………. 75

مبحث سوم: نظریه” آزمون شکست”……………………………………………………………………………… 75

الف.نقد نظریه……………………………………………………………………………………………………………… 76

ب. قصد غیر مستقیم در رویه‌ی قضایی انگلیس……………………………………………………… 77

1.فرد متعارف  ……………………………………………………………………………………………………… 77

  1. احتمال بالا……………………………………………………………………………………………………….. 78

 3.نتیجه‌ی طبیعی………………………………………………………………………………………………… 78

4.قطعیت عملی…………………………………………………………………………………………………….. 80

عنوان                                                                                             صفحه

  1. خطر اساسی…………………………………………………………………………………………………….. 81

گفتار سوم: ادله فقهی ـ حقوقی…………………………………………………………………………………………… 83

مبحث اول: ادله فقهی………………………………………………………………………………………………………. 83

مبحث دوم: علت های قانونی………………………………………………………………………………………………….. 85

الف) مستندات قانونی تا قبل از قانون مجازات جدید التصویب…………………………….. 85

ب) قاعده‌مند شدن قصد تبعی در قانون مجازات جدیدالتصویب………………………….. 92

فصل چهارم: ارکان و قلمرو قصد تبعی

گفتار اول: عناصر قصد مجرمانه و تحقق آنها در قصد تبعی …………………………………………….. 96

مبحث اول: نظریه اراده…………………………………………………………………………………………………….. 96

الف) اساس نظریه……………………………………………………………………………………………………….. 97

ب) پاسخ به ایرادات وارده بر نظریه‌ی اراده………………………………………………………………. 99

مبحث دوم: نظریه‌ی آگاهی……………………………………………………………………………………………. 101

الف) مبنای نظریه……………………………………………………………………………………………………… 101

ب)انعکاس قانونی نظریه‌ی آگاهی……………………………………………………………………………. 103

1- قانون مجازات جدید ایران…………………………………………………………………………….. 103

2- قانون جزای نمونه‌ی آمریکا…………………………………………………………………………… 104

3- اساسنامه‌ی دیوان کیفری بین المللی(1998)……………………………………………. 105

مبحث سوم: انگیزه و قصد تبعی…………………………………………………………………………………… 106

گفتار دوم: ارکان قصد تبعی………………………………………………………………………………………………… 107

مبحث اول:  فعل……………………………………………………………………………………………………………… 107

الف) خصوصیات فعل………………………………………………………………………………………………… 107

1- فعلی که نوعاً منتج به نتیجه‌ی مجرمانه می گردد……………………………………… 108

عنوان                                                                                             صفحه

  1. فعلی که اتفاقاً منتج به نتیجه می گردد:………………………………………………………… 109

1-2) تعاقب نتیجه بر فعل با در نظر داشتن وضعیت موضوع جرم…………………… 109

2-2) تعاقب نتیجه با در نظر داشتن وضعیت خاص زمانی و مکانی………………….. 110

3-2) تعاقب نتیجه با در نظر داشتن حالت مرتکب…………………………………………….. 110

ب) عدم قصد ابتدائی نتیجه……………………………………………………………………………………. 111

مبحث دوم: ضرورت وجود آگاهی………………………………………………………………………………….. 111

الف) آگاهی از خطر فعل…………………………………………………………………………………………… 112

ب) پیش‌بینی  ارتباط‌ی سببیت………………………………………………………………………………… 112

ج) پیش بینی نتیجه………………………………………………………………………………………………….. 113

د) آگاهی از صفات موضوع جرم……………………………………………………………………………….. 113

ه) آگاهی از وضعیت خاص زمانی و مکانی………………………………………………………………. 114

  1. آگاهی از زمان ارتکاب فعل……………………………………………………………………………. 114
  2. آگاهی از مکان ارتکاب فعل……………………………………………………………………………. 115

مبحث سوم: التفات نسبت به آگاهی…………………………………………………………………………….. 115

گفتار سوم: قلمرو قصد تبعی …………………………………………………………………………………………….. 116

مبحث اول:قصد غیر مستقیم در جرایم بر حسب لزوم یا عدم لزوم نتیجه……………….. 116

الف) قصد تبعي در جرايم مقيد …………………………………………………………………………….. 116

ب) قصد تبعي در جرايم مطلق……………………………………………………………………………….. 117

مبحث دوم: قصد غیر مستقیم در جرایم امتناعی( ترک فعل )………………………………….. 119

مبحث سوم:  قصد تبعي در شروع به جرم…………………………………………………………………… 119

مبحث چهارم: قصد تبعی و صورمداخله درجرم (شركت ،معاونت)…………………………….. 122

الف) قصد تبعی  و تحقق آن در شركت در جرم:…………………………………………………… 122

 ب) قصد تبعی و ظهور آن در معاونت…………………………………………………………………….. 123

عنوان                                                                                             صفحه

مبحث پنجم: تمييز  قصد تبعی (غيرمستقيم) از قصد مستقیم و شبه عمد

 (قصد ماوراء العمد،قصد متجاوز يا متعدي) …………………………………………………………………. 124

الف) فرق قصد تبعی از قصد مستقیم……………………………………………………………………. 124

ب) فرق قصد تبعی از شبه عمد……………………………………………………………………………. 125

گفتار چهارم: اثبات قصد……………………………………………………………………………………………………… 129

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

مبحث اول: اثبات قصد مستقیم…………………………………………………………………………………….. 130

مبحث دوم: اثبات قصد تبعی…………………………………………………………………………………………. 132

الف) قصد تبعی شکلی ……………………………………………………………………………………………. 132

ب) قصد تبعی ماهوی …………………………………………………………………………………………….. 134

1.قصد تبعی مطلق:………………………………………………………………………………………………….. 135

2.قصد تبعی نسبی…………………………………………………………………………………………………… 135

ج) قصد تبعی( غیر مستقیم) در رویای‌رویی با قاعده‌ی درء…………………………………. 136

نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………………………………………… 137

فهرست منابع و مآخذ

الف)منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………………. 139

منابع عربی…………………………………………………………………………………………………………………………… 141

ج) منابع انگلیسی ………………………………………………………………………………………………………………. 144

مقدمه

الف) طرح موضوع

قصد مجرمانه یا رکن معنوی جرم مانند مسائلی می باشد که در حقوق جزا با تأخیر به آن پرداخته شده می باشد. زیرا که در زمانهای دور صرف ارتکاب فعل مادی برای مجازات مجرم کافی بود و توجهی به ذهنیت مجرم نمی‌گردید. اما رفته رفته نوع بشر دریافت که جرم تنها یک پدیده‌ی مجرمانه‌ی صرف نیست که قوام آن فعل و آثار آن باشد بلکه منشأ آن در ذهن و روان بشر قرار دارد و بایستی با در نظر داشتن این ذهنیت با آن برخورد گردد. از آن پس بود که اصلی در حقوق جزا شکل گرفت مبنی بر اینکه ارتکاب مادیات جرم به تنهایی برای تکوین آن مکفی نیست بلکه در کنار آن بایستی این مادیات نشأت گرفته از نهاد و خواست بشر باشد.

شکل گیری چنین اصلی تحت تأثیر تکامل اندیشه‌ها و تفکرات ابناء نوع و بعث و ظهور پیامبران و انسانهای فرهیخته بوده می باشد. اصول اخلاقی و آموزه‌های دینی به تدریج رکن روانی را به عنوان رکن رکین جرم در قوانین استوار ساخت. این رکن ارتباط‌ای می باشد که بین مادیات جرم و شخصیت مجرم را به هم پیوند می‌دهد. و اساساً همین ارتباط می باشد که محل سرزنش قانون واقع می گردد. این سرزنش نیز بسته به میزان تسلط اراده‌ی مرتکب بر جنبه‌های مادی جرم نوسان دارد. گاهی وقوع پدیده‌ی مجرمانه تمام و کمال تحت سیطره‌ی اراده‌ی مرتکب آن می باشد به گونه‌ای که هر آن چیز که رخ می‌دهد مراد اوست. وقتی که اراده به این شکل سلطنت دارد می‌گویند که مجرم قصد مستقیم داشته می باشد. گاهی نیز بدون اینکه اراده‌ی فعل در نزد مجرم تزلزلی پیدا کند، اما نتایجی حاصل این فعل او می شوند که ابتدائاً مقصود او نبوده لکن به خوبی می‌داند که در صورت انجام چنین فعلی یا انجام فعل در چنین شرایطی، آن نتایج را اثر اجتناب ناپذیر یا غالب خود قرار می‌دهد. این حالت ذهنی را قصد تبعی یا غیر مستقیم گفته‌اند که پژوهش حاضر دائر مدار آن می باشد. بعضاً نیز فاعل فعل مجرمانه نسبت به حدوث نتیجه صرف یک پیش‌بینی را دارد و گاهی نیز کاملاً غافل از آن می باشد که در این هر دو صورت ما در قلمرو خطای غیر عمد قرار داریم.

وهمانطور که گفته گردید در این پژوهش موضوع اصلی قصد تبعی یا غیر مستقیم می باشد که مورد مداقه قرار خواهد گرفت.

ب) اظهار مسئله

قصد تبعی که آن را هم پایه‌ی قصد مستقیم می‌دانند و پس مبنای مسئولیت عمدی قرار می‌گیرد، بایستی دارای مبانی و ماهیتی باشد که این همسان قرار گرفتن آن را با قصد مستقیم و در نتیجه متحمل شدن تمام آثار جنایات عمدی را توجیه گر باشد. اصولاً بایستی چه تعریفی از قصد مجرمانه ارائه داد تا جامع هر دو نوع قصد( مستقیم، تبعی ) باشد و مانع از ورود دیگر خطاهای ذهنی در قلمرو عمد باشد. تحقق عناصر قصد مجرمانه یا عناصر مرتبط به آن در این نوع از قصد چگونه می باشد. چه رویکردی و برخوردی نسبت به این نوع قصد در نظام های حقوقی دنیا صورت گرفته یا می‌گیرد.قصد تبعی در چه نوع جرایمی فرصت تحقق دارد. آیا همه جرایم می‌توانند تجلیگاه این نوع از قصد مجرمانه باشد یا تنها در جرایم برخوردار از ویژگی‌های خاص می باشد که عرصه‌ی ظهور قصد مورد تصریح قرار می‌گیرند.

ج) اهمیت و ضرورت پژوهش

ضرورت این پژوهش و پژوهش از آن روست که قصد تبعی با در نظر داشتن اینکه در ردیف قصد مستقیم قرار می‌گیرد وعمد قلمداد می گردد، پس این عمد احتساب کردن آن بایستی با شناخت طبیعت و ماهیت صحیح آن صورت گیرد، یعنی اینکه آغاز بایستی ارکان این گونه‌ی قصد را شناخت تا بتوان با تشخیص و تمییز آن از دیگر خطاها قلمرو عمد را مشخص نمود. پس پذیرفتن آن بدون شناخت ماهیت و ارکان آن بسیار خطرناک می باشد و باعث می گردد که معنای عمد بیش از حد معمول گسترش یابد که این مسئله نمی‌تواند با احساسات ما از عدالت جور گردد. پیش روی عدم پذیرش صورت قصد تبعی باعث می گردد تا حقوق کیفری من غیر حق ملایم و محدود گردد و معنای عمد و قصد با کیفیات نفسانی‌ای زیرا شوق، رغبت، تمایل و احیاناً انگیزه خلط گردد. و همینطور این عدم پذیرش بعضاً این نتیجه را دارد تا عقیده‌ی عمومی و خرد جمعی مورد دست درازی واقع گردد. در نظر داشتن این موارد می باشد که پژوهش درمورد‌ی قصد تبعی را به عنوان یک پژوهش مستقل ضروری و مهم می‌سازد.

د) سؤالات اصلی پژوهش

در این پژوهش کوشش بر این می باشد که به دو سؤال اصلی پاسخ داده گردد؛ 1.  مبانی و ماهیت قصد تبعی چیست؟ 2. آیا قصد تبعی امکان تسری یافتن به جرایمی غیر از جنایات را نیز دارد یا تنها بعضی جرایم محل تحقق آن هستند؟

ی) سابقه‌ی علمی پژوهش

تا کنون در کشور ما این موضوع پژوهش به عنوان یک پژوهش مستقل چه به صورت کتاب و چه به صورت یک مقاله مورد مطالعه قرار نگرفته می باشد و از این نظر این موضوع، به عنوان یک پژوهش جدید می باشد. در کتابهای فقهی هم موضوع مذکور تنها در ارتباط با جنایات مورد تصریح قرار گرفته می باشد و نسبت به سایر جرایم مسکوت گذاشته شده می باشد. به تبع همین در کتابهای تألیفی در حقوق کیفری نیز در بحثهای جرایم علیه اشخاص این موضوع یاد شده می باشد. تقریباً تمام کتب فقهی در باب قصاص اشارتی به این موضوع داشته‌اند که چند تا از آنها را به عنوان نمونه می‌آوریم:

1.جواهر الکلام اثر محمد حسن نجفی ج 42 که در آن آمده می باشد: و علی کل حال فلا اشکال و لا خلاف فی انه یتحقق العمد بقصد العاقل البالغ الی القتل بما یقتل غالباً، بل و بقصده الضرب بما یقتل غالباً عالماً به و ان لم یقصد القتل، لان القصد الی الفعل المزبور کالقصد الی القتل.

  1. مباني تكمله المنهاج اثر سيد ابوالقاسم خويي در مورد قصد تبعي در جرم قتل آورده می باشد:”لان قصد الفعل مع الالتفات الي ترتب القتل عليه عادة لاينفك عن قصد القتل تبعا”.
  2. جرايم عليه اشخاص تاليف دكتر محمد هادي صادقي كه در آن پيرامون قصد تبعي آمده می باشد:”… ارتكاب قتل به فعل غالبا كشنده مثل اینکه دلالت بر وجود سوء نيت غير محسوس داشته و باتوجه به آن چیز که از بزهكار ظاهر شده می باشد حكم داده مي گردد. بنابراين مراد قانونگذار از قصد مذكوردر بند ب ماده 206 به توضیح ….. هر چند قصد كشتن شخص را نداشته باشد،قصد ذاتي و ابتدائيقتل بوده می باشد. و دلالت بر عدم ضرورت قصد قتل به گونه مطلق ندارد …. واين نوع از قتل را ماهيتاً عمدي شناخته می باشد.
  3. جرايم عليه اشخاص تاليف دكتر حسين آقائي نيا:در اين كتاب اگرچه نامي از قصد تبعي يا هرنام ديگر آن نيامده می باشد. اما در رد ماهيتا عمدي بودن قتل با فعل نوعا كشنده آمده می باشد كه …. نظر مقنن از بند ب ماده 206 اين بوده می باشد كه در مواردي كه مرتكب قصد قتل ندارد ولي عملاو نوعا كشنده می باشد،قتل عمدي محسوب مي گردد و قاتل قصاص مي گردد. فلذا بايد ميان قتل همراه با قصد كه مصداق بارز قتل عمدي می باشد و قتل بدون قصد كشتن كه مقنن آنرا قتل عمدي محسوب مي كند قائل به تفصيل گردید. اراده مقنن به عمدي شناختن قتل بدون قصد قتل به معناي اين نيست كه مقنن مي تواند اراده به موجوديت امري كند كه موجود نيست و…. مجاز نيست كسی را که قاصد نیست، قاصد بشناسد، اما می‌تواند بنا به مصالحی کسی را که قصد نتیجه ندارد،به مجازات قاصد محكوم كند. به نظر مي رسد كه مولف كتاب مي‌خواهد عمدي محسوبكردن قتل با فعل نوعا كشنده را ناشي از سياست جنائي مقنن بدانند.

5- در کتاب CRIMINAL RESPONSIBILITY اثر  ویکتور تادروس آمده می باشد شخصی که بمبي در يك مغازه كار مي گذارد تا ترس و وحشت ايجاد كند، اما مي داند كه ديگران به احتمال زياد به سبب انفجار مي ميرند، به نظر من (نويسنده ) از لحاظ خطاي اخلاقي به قدر کافی بد هست تا به درستي زمينه ساز مسئوليت از بابت قتل عمدي گردد،اگر كه شهروندان به وسيله‌ی انفجار كشته شوند …. با اين حال نظاره چنين پرونده هايي نباید  ما را رهنمون كنند به اين نتيجه گيري كه هيچ تفاوتي بين قصد مستقيم و غير مستقيم يا قصد غير مستقيم و سهل انگاري نيست.

  1. 6. جرمی بنتهام در کتاب an introduction to principle of moral and legislation می‌گوید: نتیجه‌ی مورد نظر يا مستقيم می باشد یا عارضي و مي توان گفت كه آن نتيجه مستقيما مورد قصد بوده می باشد زمانيكه احتمال تحقق آن در زنجيره انگيزه هايي كه شخص را به ارتكاب فعل مي كشانند بتواند حلقه اي را تشكيل دهد .و مي توان گفت كه به صورت عرضي یا جانبی مورد قصد بوده می باشد زمانيكه علي رغم تصور آن و ميزان احتمال وقوعش در زمان انجام فعل،در زنجيره آن انگيزه ها حلقه اي را تشكيل نمي دهد.
  2. النظريه العامه للقصد الجنايي تاليف دكتر محمود نجيب حسني كه در آن درمورد قصد مستقيم و غير مستقيم آمده می باشد:” كه هر جا كه در ذهن جاني يقين باشد وتنها يك احتمال وجود داشته باشد قصد مستقيم می باشد،و در جايي كه امكان جايگزين يقين گردد و احتمالات در ذهن او به كثرت گرايد، قصد غير مستقيم می باشد. به عبارت ديگر مي توانيم بگوييم كه هرنتيجه اي كه در ذهن جاني اثر حتمي و لازم فعل نيست قصد نسبت به آن غير مستقيم محسوب مي گردد، و راه تميز بين دو نوع قصد اين می باشد كه نتايج احتمالي را از قلمرو قصد مستقيم خارج سازيم و ميدان را در اختيار قصد غير مستقيم قرار دهيم”..
  3. 8. در كتاب قانون العقوبات الخاص نوشته دكتر محمد زكي ابو عامر و دكتر سليمان عبدالمنعم آمده می باشد:”اگر مردي بخواهد از دست زنش خلاص گردد و از غذا خوردن با وي بعد از اينكه او را فريب مي دهد و در غذايش سم مي ريزد، خود‌داري مي كند و پيش بيني اين را هم دارد كه پسرشان نيز در غذا خوردن با او، مثل عادت هميشگي شان شريك می گردد، اما علي رغم اين پيش بيني سم را در غذا مي ريزد و بدون در نظر داشتن نتايج، به كار خود ادامه مي دهد. در نهايت همسر و فرزند او از آن غذا مي خورند، فرزند مي ميرد و همسر با كمك هاي اوليه شفا پيدا مي‌كند.

…….در اين مثال اگر در ذهن مجرم يقين باشد كه خصوصيت فعلش ايجاد مرگ می باشد، پس ما درمحدوده و قلمرو قصد مستقيم هستيم.مانند آگاهي كه در نزد مرد نسبت به همسرش در همان مثال مذكور هست،اما اگر فعلش اين ويژگي را دارد كه مرگ را ايجاد كند- و پيش بيني به اين معني می باشد كه اصل در ذهنش اين می باشد كه مرگ رخ مي دهد- پس ما در قلمرو قصد غير مستقيم وارد مي شويم، كه اين وضعيت نسبت به موضع گيري مرد نسبت به قتل فرزندش هست.”

تعداد صفحه :163

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان